Nhận mặt và xử lý một số loại sâu trong hồ nuôi cá tép

Discussion in 'Cá, giáp xác (Ốc, tép..)' started by nôb, Sep 8, 2007.

  1. nôb

    nôb Administrator Staff Member

    Phi lộ:

    Lâu quá ko góp được bài cho blog, áy náy vô cùng.
    Hôm nay nhân dịp chờ ... ai đợi ai, nên tranh thủ dịch mấy bài đã được các "người tốt việc tốt" cho phép.
    Thiệt ra, tép riu chỉ mê đề tài về tép, và đọc trên mạng thấy có nhiều loài giun sán sâu bọ khác nữa, nhưng thôi đành tôn trọng tác giả, đành chỉ dịch mà không dám thêm thắt gì.
    Sau này, khi được góp ý và có thời gian siêng năng hơn nữa, tép riu sẽ ráng bổ sung cho bài viết được kỹ hơn.

    Do trước đây ghét nhứt môn "sâu bọ", nên không biết "thằng giun nào là thằng giun nào", mày mò thuật ngữ trên mạng dịch đại, nên chắc chắn có nhiều sai sót, và nhiều từ thiếu, cả nhà chịu khó góp ý nhé.
    <!--more-->
    PHẦN 1: NHẬN DẠNG SÂU BỌ TRONG HỒ THUỶ SINH NUÔI TÔM CÁ

    Bài viết này nhằm giúp nhận dạng dễ dàng một số loài sâu bọ và giun sán trong hồ nuôi tôm cá qua hình chụp và tranh minh hoạ, được phân theo tính vô hại và có hại đối với tôm cá.

    Loài vô hại có: Daphnia - rận nước, Copepods , Nematodes - giun tròn (vài loài) và Rotifers - luân trùng/trùng bánh xe.

    Loài có hại có: Hydra - thủy tức, Planarias- sán, Giun tròn (vài loài) và Leeches - đỉa.

    Rận nước, Copepods, giun tròn và luân trùng.

    Hình 1: Rận nước

    [​IMG]

    Rận nước thuộc loài chân đốt. Ăn các sinh vật nhỏ và các vi thể trong nước. Ngược lại, chính chúng cũng thường bị ăn thịt bởi các sinh vật lớn hơn, như cá, chẳng hạn.

    Hình 2: Luân trùng
    [​IMG]

    Luân trùng/trùng bánh xe tên gọi là Testudinella, thường có trong hồ thủy sinh của chúng ta dưới dạng sâu tròn nhỏ lơ lửng và phóng nhanh, có kích cỡ từ 0.2mm-0.5mm.

    Copepods - động vật tí hon giống tôm, thuộc bộ chân kiếm
    [​IMG]

    [​IMG]

    Copepods và luân trùngs thường ngắn hơn 1 mm. Nhỏ như thế, nên chúng chỉ có thể ăn những thức ăn nhỏ như vi khuẩn, tảo cát hoặc các sinh vật đơn bào khác. Chúng thường kết thúc cuộc đời trong miệng cá nếu có cá trong hồ, còn đa phần thì sống hoà thuận với tép mặc dù khó coi.

    Giun tròn:

    [​IMG]


    Giun tròn là động vật đa bào đa dạng nhất trên trái đất. Giun tròn ăn vi khuẩn, nấm, và các loài giun tròn khác, là loài đa dạng nhất từng có. Có gần 20.000 loài được xếp vào ngành này. Về kích cỡ, chúng có thể nhỏ từ 0.3 mm hoặc lớn đến hơn 8 mét. Giun tròn có thể sống ký sinh hoặc không ký sinh. Một ví dụ của giun tròn không ký sinh là trùn chỉ mà người chơi cá tôm thường nuôi làm thức ăn dành cho ấu trùng tôm, tép hay cá con mới nở. Đa số giun tròn vô hại đối với tép, có vàì loài giun tròn trôi nổi trên dòng nước hoặc bơi lội tự do

    Thủy tức:

    [​IMG]

    Thủy tức là các động vật tí hon có quan hệ gần với sứa. Thủy tức xanh lục sống ở nước ngọt, nơi suối, sông, hồ và ao. Rất phổ biến.

    Một con thủy tức xanh lục có thể dài đến 30 mi-li mét, nhưng thường thì chúng ngắn hơn 15 mm. Thủy tức thường ở chỗ nước cạn, gắn mình vào cây, đá, cành nhỏ hoặc các vật khác. Khác sứa, người anh em họ, chúng không thích trôi nổi bập bềnh.

    Thân của thủy tức xanh lục dài và mảnh. Chỉ giống sứa ở chỗ chúng có các xúc tu châm ngứa. Một con thủy tức có thể có từ bốn đến mười hai xúc tu ở bất kỳ chỗ nào trên thân. Mỗi xúc tu có một cái bơm tí teo, gọi là nematocysts. Nematocysts tiết ra một chất làm tê liệt động vật khác. Thủy tức dùng các nematocysts để b́ắt mồi và tự bảo vệ.

    Mồi của thủy tức xanh lục có các loài côn trùng trong nước, loài giáp xác (như rận nước và bọ nước scud), giun dẹt, giun nước, cá con và các sinh vật khác trong nước. Chúng cũng ăn Chlorella, tảo lục, khiến chúng có màu xanh lục. Chlorella vẫn sống bên trong thủy tức.

    Nếu một con thủy tức cần di chuyển (vì đói chẳng hạn), nó tự gỡ mình ra và di chuyển như sâu đo. Chúng nổi tiếng là kẻ tàn sát tép con và cá con trong mấy hồ nuôi cá tép đẻ.

    Sán:

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    Sán là loài giun dẹt sống tự do, ăn thịt, có giác hút tiêu hoá ba vòi và có nhiều màu sắc (trắng, hồng nâu và nâu). Sán có thể ăn động vật sống, cũng như chết, động vật không xương sống, cát sỏi hoặc các chất hữu cơ phân hủy khác. Đó là lý do tại sao cho dù bạn ngưng cho ăn vài ngày, tụi sán chẳng hề chết đói mà thậm chí còn có thể tấn công cả mấy con tép vừa thay vỏ hoặc tép con, khi chúng nó thiếu thức ăn. Sán thường luồn lách vào sỏi và vách hồ để tìm thức ăn và tự chôn mình trong sỏi để trốn ánh sáng.

    Đỉa:

    [​IMG]

    Đỉa là loài giun đốt hoặc trùng đốt và mặt dù có quan hệ gần với giun đất, chúng rất khác về mặt giải phẫu và hành vi. Chúng có thể dài từ 7 mm đến 200 mm khi bị kéo dài.

    Cơ thể của con đỉa nào cũng có 34 khúc, mỗi khúc có một vòi hút cực mạnh (tuy vòi hút phía trước có thể rất nhỏ). Đa số đỉa là động vật ký sinh hút máu trên vật chủ. Nếu vật chủ không còn, chúng sẽ hút máu vật chủ khác. Sau khi hút máu xong, đỉa lui về một nơi tối tăm để tiêu hoá thức ăn. Quá trình tiêu hoá cḥâm chạp nên chúng có thể sống rất dai dù hơn mấy tháng không có thức ăn. Đỉa thường bám vô bất kỳ vật thể sống nào và hút máu riết dù là tép lớn lẫn tép con.

    PHẦN 2: CÁCH PHÒNG NGỪA KHÔNG ĐỂ ỐC, SÂU BỌ, GIUN TRÙN CÙNG RÊU HẠI VÀO HỒ CỦA MÌNH
    Cách 1:
    Cách ly
    : Tôm cá, khi mua hoặc nhất là nếu bắt ngoài thiên nhiên về, cần cách ly chúng trong hồ ngừa bệnh và quan sát trong vài tiếng đồng hồ để cách ly những con bị bịnh hoặc nhiễm ký sinh. Nếu không bạn sẽ có thể đưa ký sinh hoặc bệnh tật làm nhiễm bịnh hoặc làm chết quần thể khoẻ mạnh đang sống trong hồ.
    Cách 2:
    Ngâm thuốc tím

    Để không đưa dịch bệnh, sâu hại vào hồ, cần dùng thuốc tím rửa cây trước khi đưa vào hồ.
    Thuốc tím có hai dạng: lỏng và tinh thể , chỉ khác nhau giá tiền mà thôi.

    1. Chuẩn bị hai xô nước.
    2. Cho một lượng thuốc tím nhỏ vào một xô nhỏ để khử trùng. Cho vào từ từ và hoà tan dần dần cho đến khi nước trogn xô có màu hồng sậm.
    3. Ngâm cây mới từ 10 đến 20 phút.
    (Cho một số phần của cây vào nước thuốc tím và giảm thời gian ngâm nếu bạn không biết thuốc tím có làm chúng chết không)
    4. Kẹp lấy cây ra và rửa dưới vòi nước chảy trong vài phút.
    5. Thêm một ít dung dịch khử clo vào xô nước kia và ngâm cây vào vài tiếng đồng hồ để chắc là thuốc tím sạch hết.
    6. Cuối cùng, để chắc thuốc tím có thể đã loại sạch rêu hại, côn trùng và trứng ốc, hãy rửa chúng lần nữa dưới vòi nước chảy.

    Chú ý:

    Không phải cây nào cũng chịu được thuốc tím, chẳng hạn như quả cầu rêu, hẹ nước (vallis). Thuốc tím dính vào tay hay trang phục cũng nên được xử lý cẩn thận. Hãy dùng kẹp hoặc đũa để quậy và lấy cây ra. Quần áo dính thuốc tím có thể dùng dấm ăn để tẩy. Tay dính thuốc tím thì sẽ phai trong vòng 48 giờ. Da dính có thể bị phỏng, ăn da, nuốt phải thì có thể bị đau bao tử.


    Phải làm gì nếu hồ đã bị nhiễm sâu, giun, ốc rồi ?


    Cách 1:
    Cho vào các loài cá nhỏ (boraras), cho ăn ít lại và thay nước

    Để ngừa sâu bọ, ốc và giun bùng nổ dân số, nếu là luân trùngs và copepods bạn có thể đưa bất kỳ loài cá nhỏ như cá trâm,mụn ruồi, nếu có, cứ 1-2 con cá nhỏ này cho hồ 2 ft (?) và bớt cho ăn lại. Nếu bổng dưng thấy nhiều các loài sâu bọ này, có nghĩa là bạn đã cho ăn quá dư và đã đến lúc phải coi lại cách cho ăn và thay nước. Chính tôi (Simcb) đã thử đưa boraras vào, chúng rất hoà thuận với tép và cho đến nay tôi chưa thấy chúng tấn công tép con, dù là mới sinh. Xin hãy vui lòng báo tôi biết nếu bạn cũng thử cách này.

    Không may là cá nhỏ không ăn hết được mọi sâu bọ và giun sán, thậm chí mấy chú bẩy màu đói meo cũng nhất quyết không đụng tới tụi sán và thủy tức. Để giảm sán, hãy rửa sỏi, nếu được, tìm chỗ có nhiều bọn chúng và hút ra ngoài khi thay nước và không cho ăn vài ngày để hạn chế sán sinh sản. Đã có một số trường hợp khử sán thành công bằng cách để cho chúng chết đói. Nhưng tôi thử thì chả có tác dụng gì, chắc tụi sán này ăn thứ gì khác trong hồ quá.

    Cách 2:
    Lấy ra bằng cách thủ công

    Thiết bị Simcb dùng để làm giảm quân số sán - planaria

    [​IMG]

    Kẹp chặt một miếng gan sống còn máu hoặc một miếng thịt nhỏ vào một cái kẹp kim loại và chặn cho chắc vào để tụi yamato không gắp miếng thịt đi mất. Sau vài phút, bạn sẽ thấy tụi sán bắt đầu bơi quanh miếng thịt. Dùng ống hút nhựa hút tụi sán ra và bỏ chúng vào một cái chén. Nếu may mắn, bạn có thể bắt được hết tụi sán sau vài lần. Nhưng thỉnh thoảng, tụi sán có thể đẻ trứng trong hồ rồi, nên sau này chúng sẽ xuất hiện trở lại.

    Một cách khác là dùng chai nhựa PET, cắt làm đôi, lắp ngược miệng chai vào phần kia như hình bên dưới rồi cho cá chết hay gan sống vô trong.

    [​IMG]

    Cách 3:
    Cách đối đế lắm mới dùng (Chiến tranh hoá học: Hãy thử làm nhưng cẩn thận, nguy hiểm)

    Có nhiều hoá chất diệt giun trên thị trường, cho tới nay tôi chỉ thấy một chất trừ giun có tác dụng và dùng được cho người, có chứa fluebendazole loãng. Nó hiệu quả đến không ngờ. Sau một tuần cho vô hồ có sán, mọi loại sán, giun tròn và luân trùngs đều biến mất. Tép chẳng bị gì, thậm chí tôi còn không thay nước và vi khuẩn có lợi cũng không bị ảnh hưởng. Nhưng xin cẩn thận vì quá liều có thể làm tôm cá trong hồ bị nguy hiểm.

    Tôi có nghe nhiều người báo là Dimilin (tinh chất) chứa Diflubenzuron cũng rất hiệu quả nhưng có phản ứng nhanh và mạnh trên tụi sâu hại này hơn là fluebendazole.

    Ghi chú: Sán, Giun tròn, thủy tức và ốc sẽ bị tiêu tùng khi gặp cả hai loại hoá chất này, nếu bạn có nuôi ốc cảnh, xin vui lòng đưa chúng ra hồ khác trước.

    Chú ý: Nếu bạn thấy tác dụng ngay lập tức, có nghĩa là bạn đã cho quá liều cần thiết, xin thay nước ngay trong vòng 48 giờ.

    Cám ơn

    Fruitpie
    AU SL
    aCe^bOwleRz


    Các thuật ngữ dịch sử dụng trong bài, xin vui lòng góp ý sửa chữa để bài dịch được tốt hơn.

    bugs: sâu bọ
    worms: giun sán
    Daphnia: rận nước
    Nematodes: giun tròn
    Rotifers: luân trùng/trùng bánh xe.
    Hydra: thủy tức
    Planarias: sán
    Leeches: đỉa.
    Copepods: động vật tí hon giống tôm, thuộc bộ chân kiếm
    Water fleas: rận nước
    arthropods: loài chân đốt
    small organism: sinh vật nhỏ
    diatoms: tảo cát
    unicellular forms: sinh vật đơn bào
    micro worm: Giun tròn họ Panagrellus cực nhỏ dùng làm thức ăn cho cá Betta mới nở.
    fry food: thức ăn dành cho ấu trùng tôm, tép hay cá con mới nở (merci anh dtnguyen62)
    jellyfish: sứa
    Green Hydras: thủy tức xanh lục
    stinging tentacles: xúc tu châm ngứa
    nematocyst: cơ quan gây ngứa
    aquatic insects: côn trùng trong nước/thủy trùng
    crustaceans: loài giáp xác
    flatworms: giun dẹt
    aquatic worms: giun nước
    algae: tảo; rêu hại
    inchworm: sâu đo
    annelids: giun đốt
    segmented worms:trùng đốt
    earthworms: giun đất
    quarantine: cách ly
    Potassium Permanganate: thuốc tím
    marimo balls: quả cầu rêu
    vallis: hẹ nước (merci em Cá Mập)
    acetic acid: dấm ăn
    hydrochloric acid: a-xít clo-hi-đrít, HCl
    boraras: loài cá rất nhỏ như cá trâm,mụn ruồi (merci em zQ)
    scuds: bọ nước scud, thuộc bộ giáp xác, có họ hàng với tép nước ngọt. Còn có tên gọi là Mussel shrimp (tép Mussel, tép trai), Ostracoda (bọ thân giáp). Thường được dùng làm mồi câu cá tại các nước Âu Mỹ. Tham khảo thêm link: http://business.virgin.net/british.classic/nymphs-whitescud.htm

    Bài dịch trên đây của tác giả Sim. Cám ơn rất nhiều Sim. (Simcb, the Shrimper, thuộc trang web www.shrimpnow.com; đường link: http://www.shrimpnow.com/modules.php?name=Content&file=viewarticle&id=33)

    Thank You Simcb, the Shrimper and Thank You Robert, the Moderator for your nice permission of using your useful articles on our aquasaigon blog.

    Bài dịch được tác giả Sim thuộc trang web www.shrimpnow.com cho phép SAC sử dụng.
    Bản quyền tiếng Việt thuộc nick Tép riu, SAC.
    Không sao chép, chỉnh sửa, sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào.
     
  2. Dark angel

    Dark angel New Member

    bài nôb dịch rất hay và thiết thực, tiện hồ mình cũng đang đau đầu vì bị nhiễm giun ( mình chúng rất nhỏ, dài khoảng>1cm) hay chui từ dưới nền lên làm bộ nền bị xáo trộn trông rất mất thẩm mỹ.
    Mà hồ mình lại quá bé, hiện đang nuôi tép, thấy bài bạn có đề cập đến cách diệt bọn này bằng thuốc

    T

    nhưng vì đây là bài dịch nên mình ko biết các loại thuốc trên đã có mặt ở VN hay chưa, hên xui nếu ko có thì xin các bác nào đã có kinh nghiệm thực tiễn tiễu trừ tụi giun sán này bằng thuốc xin cho mình bít đơn mà đánh cho mau.......nhìn tụi nó vừa ớn lại ghét nữa...........:brick:
     
  3. nôb

    nôb Administrator Staff Member

    Bác cứ mua loại thuốc diệt giun cho chó mèo, xài đảm bảo hết. Liều lượng mình dùng cho hồ 70x40x40 là 1 viên, sau đó 1 ngày , thay nước lại cho thêm 1 viên vào. Xong ngay ấy mà ke ke ke
     
  4. Dark angel

    Dark angel New Member

    vậy cám ơn bác nhé, hóa ra đơn giản thế.......làm liền ^_^
     
  5. pyramid

    pyramid Cá mập

    hic, tối hôm qua cho 2 viên fugacar vào hồ 930l, sáng nay vẫn thấy planaria bò lổm ngổm, thiệt là tức quá...
    @nôb: kiếm cho anh 10 viên thuốc trị giun cho mèo nhé...
     
  6. pyramid

    pyramid Cá mập

    tình hình là planaria biến gần hết...còn 2 con, thò vợt bắt được 1...có cảm giác là chúng nó trốn chứ chưa chết...
    có nên chơi thêm 2 viên nữa không nhỉ...
     
  7. nôb

    nôb Administrator Staff Member

    chơi quá tay coi chừng hồ bị banh xác đó nha đại ka
     
  8. hồ của mình mới cho cá ăn hai lần bằng trùn chỉ. 2 ngày, mới đọc được rằng trùn phá hoại nền của hồ thủy sinh :sad:, giờ muốn thử dùng fugacar nhưng không biết có hiệu quả không, có ai thử chưa, còn cá thì mình cũng có nhưng cá đâu có ăn mấy con trốn dưới nền được.
    tiện thể có ai hiểu rõ quá trình sinh sản của trùn chỉ không. làm ơn cho mình biết với.
     

Share This Page