PDA

View Full Version : Bàn về dòng luân chuyển của nước trong hồ thủy sinh



Mp_tetra
29-08-07, 03:16 PM
:???::???::???::???::???:

Qua các chủ đề đã được nêu, rõ ràng, chất lượng nước là một trong những yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của hồ thuỷ sinh cảnh. Tuy nhiên, còn một yếu tố khác cũng không kém phần quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước trong hồ thuỷ sinh, đó là dòng chảy, dòng luân chuyển của nước trong hồ. Thực ra, yếu tố này cũng đã được đề cập đến trong một số topic liên quan, nhưng thực sự tôi cảm thấy chưa đầy đủ lắm. Việc mở topic này rất mong mọi người cùng tham gia thảo luận sâu hơn, qua đó giúp mọi người cùng giải quyết trọn vẹn những thắc mắc xung quanh vấn đề này.

Trước tiên, tôi xin phép được đưa ra một số nhận định cá nhân, qua kinh nghiệm thu nhặt được. Ở mỗi vấn đề, còn nhiều điều chưa rõ ràng, các bạn hãy cùng góp ý nhé.

1. Dòng luân chuyển nước trong hồ thuỷ sinh là gì?
- Theo ý kiến chủ quan, dòng luân chuyển nước, hay dòng chảy của nước trong hồ thuỷ sinh được tạo ra bởi áp lực từ hai đầu nước vào và ra bộ phận lọc (tối thiểu). Thực tế cho thấy khi một lượng nước chảy vào hồ từ máy lọc, tại đầu vào (inflow), do áp lực từ máy bơm nên dòng nước khá manh. Phần nước bị chiếm chỗ sẽ chạy ngược vào máy bơm tại miệng hút (outflow). Nước chảy vào - ra sẽ tạo thành dòng luân chuyển. Vì mục đích tạo dòng chảy, ta sắp đặt đầu nước vào/ra thế nào cho hợp lý, tất nhiên, cố gắng tạo một áp lực tối thiểu để dòng chảy hạn chế thấp nhất khả năng tạo những điểm chết trong hồ, nơi nước tĩnh lặng, ít được pha loãng.
- Khi lọc nước trong hồ thuỷ sinh, bộ phận lọc có nhiệm vụ lấy nước cũ (bị ô nhiễm) ra và bơm nước mới vào (nước sau khi được xử lý trong bồn lọc). Khi đó, nước mới vào sẽ hòa tan với phần nước còn lại trong hồ, giúp giảm thiểu tình trạng ô nhiễm của nước trong hồ. Với một hồ thuỷ sinh thông thường, ta có thể tạm chia thành 3 tầng nước, tương ứng với thành phần các tạp chất ô nhiễm thường có:
+ Tầng đáy: nơi các cặn bã hữu cơ, vô cơ như thức ăn thừa của cá, xác cây chết đang phân huỷ, phân cá (những dạng cặn chưa hòa tan), một số loại khoáng vi lượng có trọng lượng riêng lớn hơn nước.
+ Tầng giữa: chứa nhiều loại cặn bã, hợp chất nhẹ hơn, trong hồ nước động (do tác dung của dòng thổi máy lọc). Thành phần nước tầng giữa chứa chiều hợp chất đã hoặc chưa hòa tan trong nước, nếu không đánh giá đúng mức độ ô nhiễm của tầng giữa, nhiều hồ thuỷ sinh vẫn chịu cảnh èo uột ốm o kể cả khi nước nhìn có vẻ trong vắt.
+ Tầng mặt: Lớp nước trên mặt hồ, nơi tiếp xúc với môi trường bên ngoài, tiếp nhận một lượng bụi thường xuyên (nhiều khi thấy không có bao nhiêu bụi, nhưng vài tuần, chúng ta thử vệ sinh chỗ cái quạt sẽ thấy không ít tí nào). Ngoài ra, nhiều loại cặn bã có trọng lượng riêng gần bằng hoặc nhẹ hơn nước sẽ có xu hướng nổi lên trên bề măt. Do sức căng bề mặt của nước, chúng kết hợp và tạo thành một lớp váng đục trên mặt nước ( Anh Fah đã có bài viết riêng về váng trên mặt nước tại đây (http://www.aquasaigon.org/index.php/?cat=24)

- Vậy, vấn đề đặt ra khá đơn giản, phải sắp đặt, tạo dòng làm sao để cả 3 tầng nước trên đều được hòa tan, trong một quy trình ngắn nhất có thể tạo được, nói chung là phát huy tối đa hiệu suất hoạt động của lọc. Theo lý thuyết, cho nước sạch vào đầu này bể thì hút nước ra ở đầu bể bên kia, khi đó lượng nước vào sẽ dần chiếm chỗ lượng nước ra. Hòa tan tầng nước mặt bằng cách tạo xao động mặt nước. Sục cặn tầng đáy bằng cách cho dòng thổi của máy bơm chảy vừa phải trên mặt nền.

2. Dòng luân chuển của nước trong hồ tác động thế nào đến quá trình trao đổi chất trong hồ?
- Lượng nước sau khi xử lý qua máy lọc (nước sạch) mang theo những dưỡng chất cần thiết cho cây rong trong hồ. Nước còn mang theo dưỡng khí hòa tan cung cấp cho hồ. Sự hòa tan cũng thúc đẩy tích cực đến các phản ứng hóa học giữa các thành phần trong nước.

3. Động năng sinh năng lượng?
- Tôi cũng đang tìm hiểu thêm vấn đề này. Mạn phép đưa ra đây như một câu hỏi.
Dòng chảy của nước tạo ra động năng, là một nguồn năng lượng sống của hồ thuỷ sinh nói chung. Bác 5ti khi nào có đều kện vui lòng bổ sung thêm ý này.

4. Giải pháp thích hợp
- Giải pháp tạm thời: tuỳ thuộc vào dung tích, kích thước hình dáng của hồ thuỷ sinh đang có, sau khi tính toán hợp lý các điều kiện hợp lý về bộ phận lọc, ta chú ý thêm đến việc sắp đặt, trước mắt là đầu vào và ra của lọc, làm sao cho dòng chảy trong hồ thuỷ sinh tạo được độ hòa tan tối đa các thành phần nước trong hồ.
- Giải pháp chung: Sau khi tổng hợp các ý kiến khác xung quanh những ý đã nêu trên, chúng ta sẽ cùng thống nhất đểm chung quan trọng nhất này.

Rất mong các bạn có nhiều kiến thức kinh nghiệm bổ sung để đề tài này trở thành nhẹ nhàng hơn cho quần chúng thủy sinh ....
:sweet_kiss::sweet_kiss::sweet_kiss::sweet_kiss:

pyramid
12-12-07, 03:28 PM
à..ừmmmm....
có ai 'định lượng' được dòng chảy cỡ nào là vừa cho hồ ts không nhỉ...
-như thế nào là 1úa mạnh, quá yếu?
-quá mạnh thì dễ xử lý, quá yếu thì sao? ngoài việc tăng cường thêm lọc tạo dòng (làm xấu xí hồ) còn cách nào khác không? thay nước thường xuyên?

dtnguyen62
12-12-07, 03:52 PM
à..ừmmmm....
có ai 'định lượng' được dòng chảy cỡ nào là vừa cho hồ ts không nhỉ...
-như thế nào là qúa mạnh, quá yếu?
-quá mạnh thì dễ xử lý, quá yếu thì sao? ngoài việc tăng cường thêm lọc tạo dòng (làm xấu xí hồ) còn cách nào khác không? thay nước thường xuyên?

Đối với dân chơi thủy sinh thì không cần quá chính xác ! Chỉ cần ta quan sát và cảm nhận là xong !

- Quá mạnh: khi thấy lá cây thủy sinh lay động dữ dội hay ngã rạp về 1 hướng ! Có hiện tượng cá bơi đuối mà không tiến lên được phân nào...thiếu điều đang bơi...lại bật ngửa rồi quay lại bơi tiếp ! Thả thử 1 vật nhẹ ngay đầu dòng thổi của máy lọc (inflow) thấy tốc độ di chuyển của vật đó gần như không đổi cho đến cuối hồ, đáo hết 1 vòng rồi quay lại điểm xuất phát phơi phới !

- Quá yếu: không có bất cứ lá cây thủy sinh nào ở tầm giữa hồ tính từ đầu thổi của máy lọc (inflow) lay động. Cá bơi thoải mái ngay cả trước dòng chảy của đầu thổi máy lọc trong khoảng 10cm. Thả 1 vật nhẹ ngay đầu thổi...vật ấy trôi được 1 khoảng thì chậm lại và bắt đầu trôi sang ngang...không tiếp tục "đi về nơi xa" (cuối hồ).

*Khắc phục bằng cách tăng cường thêm 1 powe**ead mini tạo dòng ở hướng đối xứng với đầu tổi của máy lọc là lý tưởng nhất. Thật ra gắn thêm 1 đầu tạo dòng có kích cỡ bằng cái quẹt Zippo thì chả làm xấu thêm bố cục hồ là mấy...nó cũng chỉ làm xấu hồ ngang với việc ta thò cái ống có cục đá sủi khí vào để sục khí loại bỏ váng bề mặt và tăng cường oxy mà thôi. Nếu khó tính thì khi chụp hình, cứ việc gỡ mấy thứ linh tinh ra là xong.

fahsailam
12-12-07, 07:09 PM
à..ừmmmm....
có ai 'định lượng' được dòng chảy cỡ nào là vừa cho hồ ts không nhỉ...
-như thế nào là 1úa mạnh, quá yếu?
-quá mạnh thì dễ xử lý, quá yếu thì sao? ngoài việc tăng cường thêm lọc tạo dòng (làm xấu xí hồ) còn cách nào khác không? thay nước thường xuyên?

Good question! nhưng chưa suy nghĩ ra cách trả lời. Mai mốt rãnh thì se vào trả lời:sweet_kiss:

Mp_tetra
12-12-07, 11:35 PM
Trình bày thế mà các bác còn hỏi, thôi thì để em trả lời: thế này nhá:
(theo ước lệ mà giới TS hay dùng là tốc độ lọc đạt khối lượng nước qua máy lọc khoảng trên dưới 3 vòng một giờ)
- Thế nào là quá mạnh: thấy nước chảy mạnh rồi mà còn vặn van xả thêm nữa thì là quá mạnh.
- Thế nào là quá yếu: thấy nước chảy không mạnh mà còn giảm bớt van xả cho nó lừ đừ.
- Quá mạnh tự xử lý, quá yếu thì thay lọc (Eheim chẳng hạn) cho nó thổi mạnh hơn.
:byebye::byebye::byebye::byebye::byebye::byebye::b yebye::byebye:

5ti
13-12-07, 02:26 PM
à..ừmmmm....
có ai 'định lượng' được dòng chảy cỡ nào là vừa cho hồ ts không nhỉ...
-như thế nào là 1úa mạnh, quá yếu?
-quá mạnh thì dễ xử lý, quá yếu thì sao? ngoài việc tăng cường thêm lọc tạo dòng (làm xấu xí hồ) còn cách nào khác không? thay nước thường xuyên?

Dòng chảy mạnh hay yếu phụ thuộc vào 1 số yếu tố :

1- Lưu lượng tuần hoàn cho hồ : Tính trung bình 1-2 thể tích hồ/ giờ. Nếu cao hơn thì mạnh, thấp hơn thì yếu.
Mạnh thì cây cối nghiêng ngả, yếu thì cây cối im lìm. Nếu bể quá bẩn thì phải tăng tốc độ lọc nhưng bể lọc phải có diện tích lọc phù hợp, không có nước chảy qua bể lọc ầm ầm mà chả lọc được gì cả.
Với bể ổn định rồi thì nên điều chỉnh bơm lấy ngưỡng dưới

2- Cấu tạo vòi phun nước : Có thể dùng 2 loại : ống dài khoan nhiều lỗ và 1 ống có phễu giảm áp.
-Ống dài khoan lỗ sẽ phân bố đều dòng nước khắp mặt hồ tạo dòng luân chuyển tốt hơn. Tuy nhiên thẩm mỹ kém.
-Nếu sử dụng 1 ống có lỗ quá nhỏ và không có phễu giảm áp thì với lưu lượng nhỏ cũng gây ra vận tốc ở đều phun rất lớn gây xáo trộn bể trong khi đó có các khu vực khác lại không luân chuyển được.

fahsailam
13-12-07, 02:43 PM
Có 1 lần đọc ở đâu đó có đề cặp đến vấn đề dòng luân chuyển của nước trong hồ thủy sinh. Vì trong hồ có trồng cây và trang trí bằng gỗ hay đá gì gì đó. Mấy thứ đó có thể cản trở dòng luân chuyển của nước trong hồ. Vị trí mà dòng nước chảy không tới, nếu không nhầm thì người gọi là "dead-point". Nước không thể đem Oxygen tới vùng "dead-point" đồng nghĩa với vi sinh trong nền sẽ không nhận được Oxygen,nền sẽ bí và thúi.

dtnguyen62
13-12-07, 03:23 PM
Đúng thế ! Đa số hồ có mật độ cây thủy sinh dày đặc (heavily planted) và nhiều gỗ luã, đá trang trí thì nhất thiết phải nghĩ đến việc tăng cường thêm đầu bơm nhỏ tạo dòng.

Nếu không, quá nhiểu vật cản dòng chảy từ đầu ra của máy lọc sẽ tạo thành những dòng chảy rối cục bộ, khiến những phần nằm khuất sau dòng chảy rối sẽ chả nhận được O2, CO2, dinh dưỡng...và hệ sinh thái sẽ có vấn đề ! Trong những trường hợp này đầu ra nên xài loại ống dài khoan nhiều lỗ (spray bar) thì sẽ tốt hơn. Nhưng nhất thiết vẫn phải tăng cường thêm đầu bơm nhỏ tạo dòng ở phía ngược lại với đầu ra của máy lọc !

Mp_tetra
13-12-07, 03:29 PM
Đúng thế ! Đa số hồ có mật độ cây thủy sinh dày đặc (heavily planted) và nhiều gỗ luã, đá trang trí thì nhất thiết phải nghĩ đến việc tăng cường thêm đầu bơm nhỏ tạo dòng.

Nếu không, quá nhiểu vật cản dòng chảy từ đầu ra của máy lọc sẽ tạo thành những dòng chảy rối cục bộ, khiến những phần nằm khuất sau dòng chảy rối sẽ chả nhận được O2, CO2, dinh dưỡng...và hệ sinh thái sẽ có vấn đề ! Trong những trường hợp này đầu ra nên xài loại ống dài khoan nhiều lỗ (spray bar) thì sẽ tốt hơn. Nhưng nhất thiết vẫn phải tăng cường thêm đầu bơm nhỏ tạo dòng ở phía ngược lại với đầu ra của máy lọc !

Đó là lý do vì sao rất nhiều người sử dụng hơn một lọc cho một hồ, đặc biệt là những hồ long-run. Môi trường nước cải thiện rất đáng kể nếu dòng luân chuyển được sắp đặt tốt.

ConGiun
13-12-07, 03:43 PM
Hiện tại anh Mp-Tetra sử dụng hai lọc EHEIM 2213 và 2215 cho một hồ 70/40/40 :burn::burn::burn:

dtnguyen62
13-12-07, 03:46 PM
Hiện tại anh Mp-Tetra sử dụng hai lọc EHEIM 2213 và 2215 cho một hồ 70/40/40 :burn::burn::burn:

Hic...đọc xong cái đoạn này ngất hết 30 giây !!! :sweat::dribble::cry:

Mp_tetra
13-12-07, 03:50 PM
Hiện tại anh Mp-Tetra sử dụng hai lọc EHEIM 2213 và 2215 cho một hồ 70/40/40 :burn::burn::burn:

Để thử nghiệm thôi congiun ơi...
Khi tham khảo một số hồ của các cao thủ nước ngoài, thấy bọn nó xài lọc rất ư là "dư". Nhưng khi mình dùng như nó thử thì không thấy "dư" tí nào.
:68::68::68::68::68::68::68:

hathaibinh
13-12-07, 04:35 PM
chết dở nửa đây, bày ra mai mốt mỗi hồ hai lọc là nát đít ngay....:dribble:

nôb
13-12-07, 05:24 PM
Mấy anh xài căng quá em đu theo ko kịp gì hết, hic hic

planti
25-12-07, 03:48 AM
Đua đòi theo làm jì ban ơi.. ráng phấn đấu lắm thì mình nghĩ thêm 1 cái lọc thác, để tạo dòng ngược,vừa thêm phần lọc phụ, với lại quan trong là lọc thác góp phần phá vỡ sự tạo váng dầu trên mặt nước.Như vậy là ok rồi.
Người đi xe Sh thì sẽ giải thích cho sự tiện lợi cùa xe Sh vì họ đã mua xe Sh, còn mình xài xe số thì cố gắng làm sao để xe vận hành tốt,không hao xăng,an toàn là được. Mục đích chính vẫn là đáp ứng đủ nhu cầu cần có..là đi đến nơi về đến chốn an toàn..hehe

nôb
25-12-07, 07:34 AM
Mình chả đua đòi gì đâu planti ơi, chẳng qua là chưa đủ kinh phí mà thôi, tấc cả đều hướng đến sự tiện lợi và hiệu quả dành cho người chơi. Có thể do planti xài lọc thác quen rồi nên thấy thế, ông bà ta có câu "Tiền nào của đó", mà người xưa nói có bao giờ sai đâu, nó là kinh nghiệm đút kết từ bao đời mới ra được đó. Chứ như nôb thì đã qua cái thời xài lọc thác lâu òi, giờ chỉ coi như vứt đi cho mau lẹ, ngoài yếu tố dòng chảy nó còn nhiều yếu tố khác quan trọng hơn đấy chứ, vì thế với hồ nhỏ, lọc thác ok, còn hồ lớn thì "never mind". Môi trường ổn định thì ván trên mặt nước có đâu mà cho nó khử nhễ :01:

fahsailam
25-12-07, 11:15 AM
Lọc nước dùng cho nuôi cá và trồng cây thủy sinh có nhiều loại, lọc treo, lọc trong, lọc ngoài vv... Nguyên lý hoạt động thì cũng theo từng loại, cơ học, sinh học, hay là phối hợp cả sinh và cơ học. Vấn để đặt ra là chúng ta dùng lọc nước cho mục đích gì và điều kiện sử dụng như thế nào??? Lọc nước sinh hoạt, lọc nước hồ cá hay lọc nước hồ cây và chọn cho đúng loại theo mục đích!!!

hathaibinh
25-12-07, 11:41 AM
hì hì lọc nào cũng được nhưng quan trọng là hiệu quả như chúng ta mong muốn có đạt được thì đó mới là lọc tốt, và lựa chọn đúng đắn.

Mp_tetra
25-12-07, 03:15 PM
Mọi người trở lại vấn đề giùm, bài này nói về dòng luân chuyển của nước, việc xài lọc gì và bao nhiêu cái là góp phần chính để tạo dòng luân chuyển tối ưu trong hồ thủy sinh. Việc xài lọc mắc tiền hay rẻ tiền thì tùy nhận định mỗi cá nhân, không tranh luận được. Việc gắn thêm đầu thổi nhỏ tạo dòng phụ cho lọc như anh dtnguyen62 khuyến khích có hiệu quả rất tốt, và thực tế nhiều người đang ở đây đang áp dụng. Đầu thổi này cũng có thể kết hợp với vòi nhả CO2, phát tán CO2 vào nước hồ mà không cần đến chén CO2, cũng rất tiện dụng đấy chứ. Nếu 1 hồ TS khoảng 100 litre đến 300 litre, sử dụng 1 lọc tương ứng là ok rồi, nhưng nếu bạn gắn thử thêm 1 cái nữa xem sao :36::36::36:

5ti
26-12-07, 01:00 PM
Việc gắn 1 lọc , 2 lọc thậm chí 3 lọc là việc bình thường chả có gì là ngạc nhiên. Nếu có có khả năng thì cứ việc đầu tư chả có gì là thừa cả mà chỉ tốt lên.

Việc sử dùng nhiều lọc tuỳ theo sơ đồ lắp ráp các máy lọc nối tiếp nhau hay song song sẽ có tác dụng cụ thể khác nhau:

-Lắp nối tiếp : tăng chiều dày lọc, lưu lượng lọc không đổi, áp lực lọc tăng lên
-Lắp song song : tăng diện tích lọc, áp lực lọc không đổi, lưu lượng lọc tăng lên theo số máy.

Trong cả 2 trường hợp tăng chiều dày lọc hay diện tích lọc thì hiểu quả lọc sẽ tăng lên.

Tuỳ thep cách lắp mà điều chỉnh van khoá cho ra các lưu lượng và áp lực theo yêu cầu. (Điều này đã nói rõ trong bài thuỷ sinh và môi trường)

hijack
01-08-08, 10:33 AM
dòng luân chuyển lý tưởng là theo hình này...



Nhưng vấn đề đặt ở đây sparybar (should be => spraybar) thường ngắn hơn bề rộng của hồ, nên sẽ bị tình trạng này xảy ra

làm xáo trộn nước trong hồ. Với lại spraybar thường thiết kế đặt khoảng 2-3 cm, so với mặt nước. thế mình chỉnh cho nó phun hướng lên trên hay hướng xuống dưới:

--hướng lên: dòng chảy trên mặt nước rất mạnh, nhưng bị tình trạng hình 2
-- hướng xuống: dòng chảy tĩnh lặng, nhưng chả biết nó có flow được như hình 1 không...

mong các cao thủ giải thích thêm

dtnguyen62
01-08-08, 05:29 PM
Nếu thích thì cứ ban ngày và suốt thời gian mở đèn buổi tối thì chỉnh cho spraybar hướng thẳng song song mặt nước để tạo dòng lưu chuyển như hình 1 (còn nó có đi đủ 1 vòng như hình vẽ hay không thì còn tùy công xuất máy lọc có đủ mạnh hay không và layout của hồ thủy sinh như thế nào, trống trải hay dầy đặc...), còn ban đêm khi đèn tắt thì chỉnh spraybar hướng lên trên để tạo aeration giúp hòa tan nhiều O2 cho cây & cá vui khỏe !

Thông thường dòng lưu chuyển trong hồ thực vật thủy sinh là những dòng chảy rối vì có quá nhiều chướng ngại vật (gỗ luã, đá, cây thủy sinh...) cản dòng chảy từ đầu ra của máy lọc (outflow). Hình 1 và 2 chỉ mang tính minh họa cho điều kiện dòng chảy trong 1 hồ hoàn toàn trống cho ta dễ hình dung thôi !

Để giúp tạo dòng lưu chuyển tốt hơn trong trường hợp công xuất máy bơm cuả hệ thống lọc hơi yếu so với kích thước hồ, hoặc trong trường hợp những hồ thủy sinh có bố cục dầy đặc, người ta thường gắn thêm 1 máy tạo dòng nhỏ (mini powe**ead) để tạo dòng đẩy phụ !

booom1982
30-09-08, 12:32 AM
cái hồ của em set tùm lum cách mà thấy dòng chảy cũng không ổn, chắc em phải thêm 1 cái bơm nhỏ để phụ quá. Cây của em đang chết dần chết mòn

wusong
24-12-08, 02:04 PM
Em thấy các hồ của ADA đều không dùng spraybar mà dùng 1 cái phễu, các bác ấy chắc phải nghiên cứu kĩ rồi thì mới áp dụng thế chứ. Em thấy dùng phễu thì lưu lượng nước ra không đổi nhưng dòng chảy yếu đi rất nhiều so với spraybar.
Rốt cuộc ko biết cái nào tốt hơn, các bác vào giải thích thêm với.

linhaqua
26-12-08, 04:22 AM
Dòng chảy tốt =ko rêu +cây thở khỏe

Blue_Ocean
16-05-09, 12:30 AM
Cac bac oi, ho em 100x50x50, em xai cai Atman 3338 o cho outflow e dung pheu va dat ly CO2 phia truoc dong chay, ho trong cung kha nhieu cay cac loai, va ca bo lua nua. Xin hoi la voi dung tich ho nhu vay thi loc nay da du chua? Neu chua thi lam cach nao de tang hieu qua cua water flow trong ho?

Ho em moi set up duoc 10 ngay, ADA fullset, tay cay coi phat trien nhanh lam.

Xin loi la khon ghieu bi loi gi ma khong danh tieng Viet duoc. Dang tim cach khac phuc xin Mod va cac ACE thong cam.